Jakie korzyści daje nam rozwód z orzeczeniem o winie?

Rozstanie małżonków to trudna sytuacja, niezależnie od tego, po której stronie sporu znajduje się każdy z nich. Część par chce uzyskać rozwód, jak najszybciej i w sposób polubowny zakończyć małżeństwo, tak, żeby zostawić tę sytuację za sobą. Jednakże wiele rozwodzących się osób,  chce uzyskać rozwód z orzeczeniem o winie drugiego małżonka. Takie postępowania są często o wiele dłuższe, niż rozwód bez orzekania o winie, a także zwiększają koszty postępowania rozwodowego, chociażby w postaci wynagrodzenia pełnomocnika. Wobec tego, jakie korzyści nam daje rozwód z orzeczeniem o winie?

Czym jest rozwód z orzeczeniem o winie?

Rozwód to instytucja prawa rodzinnego, która oznacza rozwiązanie związku małżeńskiego na żądanie jednego lub obojga małżonków. Obok śmierci jednego z małżonków, uznania małżonka za zmarłego czy też unieważnienia małżeństwa, jest to okoliczność oficjalnie kończąca małżeństwo. Rozwód jest możliwy wtedy, kiedy doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. W Polsce orzeczenie rozwodu jest możliwe wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu, który orzeka rozwód na podstawie żądań małżonków – jednego lub obojga. Sąd jest związany tym żądaniem, a więc może rozwiązać związek małżeński przez rozwód z wyłącznej winy jednego z małżonków, z winy obojga małżonków albo nie orzekając o winie. Wobec tego, to po stronie małżonków składających pozew o rozwód istnieje inicjatywa, żeby sąd ustalił kto z nich jest winnym rozpadu pożycia – czy wina leży po stronie obojga małżonków, czy też jednego z nich.  Na winę ma wpływ zachowanie małżonka, który narusza swoje ustawowe obowiązki względem drugiego małżonka, tj. wspólne pożycie, wierność, wzajemną pomoc i współdziałanie dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli, a także te wynikające z zasad współżycia społecznego. Ocenia się również zachowania małżonka, które w świetle zasad przyjętych w danych społeczeństwie uznaje się za naganne czy też niemoralne.

Korzyści wynikające z rozwodu z orzeczeniem o winie

Uzyskanie rozwodu z orzeczeniem o winie jednego małżonka niewątpliwie stanowi swoistą rekompensatę moralną dla małżonka, który nie przyczynił się do rozpadu pożycia stron. Małżonkowie „niewinni” często mają dzięki takiemu orzeczeniu poczucie sprawiedliwości oraz potwierdzenie swoich racji. Ma to również niebagatelny wpływ na psychikę, gdyż po przyznaniu przez sąd winy jednego małżonka, drugi z małżonków ma szansę na szybsze pogodzenie się z porzuceniem czy też ogólnie z fiaskiem małżeństwa. Rozwód z orzeczeniem o winie wciąż ma doniosłe znaczenie społecznie, jak i prawne. Sądy w innych postępowaniach, często odnoszą się do wyroku rozwodowego i sprawdzają czy była w nim orzeczona wina jednego czy też obojga małżonków.

W świetle prawa, rozwód z orzeczeniem o winie to przede wszystkim powstanie obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami. Małżonek uznany za winnego rozpadowi małżeństwa może być zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz byłego małżonka. Obowiązek ten powstaje wyłącznie na żądanie małżonka, w dwóch przypadkach określonych w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640090059). Niewątpliwie, są to zalety rozwodu z orzekaniem o winie.

Pierwszy z nich dotyczy sytuacji, w której małżonek znajduje się w niedostatku, a nie został uznanym za wyłącznie winnym rozkładu pożycia. Za niedostatek przyjmuje się stan, w którym istnieje niemożność zaspokojenia we własnym zakresie minimalnego standardu egzystencji, na poziomie minimum socjalnego. Wiele sądów interpretuje jednak pojęcie niedostatku szerzej, wskazując, że jest to stan, w którym nie można czynić wydatków pozwalających na zaspokojenie potrzeb na godziwym poziomie, czyli poziomie wyższym od poziomu socjalnego. Stan niedostatku nie musi istnieć w trakcie rozwodu, może nastąpić już po jego orzeczeniu. Podobnie jak w przypadku alimentów na dzieci, sąd będzie badał, w celu określenia wysokości alimentów na małżonka, zakres usprawiedliwionych potrzeb małżonka uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

Drugi przypadek możliwości orzeczenia alimentów na małżonka dotyczy sytuacji, w której jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Jest to tzw. rozszerzony obowiązek alimentacyjny. „Istotne pogorszenie sytuacji materialnej” polega na porównaniu sytuacji materialnej małżonka niewinnego, z sytuacją majątkową, która by istniało, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie małżeńskie. Takie alimenty często są zasądzane w sytuacji, gdy małżonkowie żyli na wysokim poziomie, a małżonek, który przyczynił się do tego wysokiego poziomu życia – zostałby uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

Podkreślenia wymaga, że obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Kiedy możemy żądać rozwodu z orzeczeniem o winie?

Rozwód z orzeczeniem o winie jednego z małżonków może być korzystny wtedy, kiedy dany małżonek ma pewność co do tego, że to nie on ponosi winę za rozkład pożycia, a także, w kontekście obowiązku alimentacyjnego małżonka winnego – kiedy rozwód negatywnie wpłynie na jego sytuację finansową. W każdej sprawie rozwodowej, a zwłaszcza w sprawie rozwodowej z orzekaniem o winie, niezbędne są dowody w postaci: dokumentów, zdjęć, wiadomości małżonków, zeznań świadków, a także przesłuchania stron.

Rozwód z orzeczeniem o winie jednego z małżonków może być korzystny wtedy, kiedy dany małżonek ma pewność co do tego, że to nie on ponosi winę za rozkład pożycia, a także, w kontekście obowiązku alimentacyjnego małżonka winnego – kiedy rozwód negatywnie wpłynie na jego sytuację finansową. W każdej sprawie rozwodowej, a zwłaszcza w sprawie rozwodowej z orzekaniem o winie, niezbędne są dowody w postaci: dokumentów, zdjęć, wiadomości małżonków, zeznań świadków, a także przesłuchania stron.

Przesłanek rozwodu z orzeczeniem o winie jednego małżonka jest wiele, jest to katalog otwarty. Do najczęstszych należą:

– uzależnienia np. alkoholizm czy narkomania,

– zdrada oraz porzucenie małżonka;

– przemoc fizyczna, psychiczna i ekonomiczna

– brak zaspokojenia potrzeb rodziny

Inną korzyścią pozostaje oczywiście odzyskanie sprawiedliwości oraz satysfakcja. Jednakże przy tych przesłankach należy mieć na uwadze, że takie postępowania mogą trwać nawet latami, a ostatecznie wynik sprawy może być odmienny niż nasze żądania. Są to niewątpliwie wady rozwodu z orzekaniem o winie.

eśli planujesz się rozwieść i nie wiesz czy chcesz polubownie zakończyć czas trwania małżeństwa, czy też zdecydować się na rozwód z orzekaniem o winie – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Adwokat Gabrieli Urszulak. Pełna oferta dotycząca spraw dotyczących rozwodu oraz prawa rodzinnego znajduje się tutaj: https://adwokaturszulak.pl/prawo-rodzinne/.

Najczęściej zadawane pytania w kwestii rozwodu z orzeczeniem o winie